De aios-werkweek van 38+10 uur: registreer werk, opleiding en diensten zonder dubbeltelling

Wat 38+10 volgens de cao betekent

Artikel 6.18 bepaalt voor aios een arbeidsduur van 1.983 uur per jaar, gemiddeld 38 uur per week. Omdat opleidingsactiviteiten in de dagelijkse werkzaamheden kunnen zijn verweven, kan de normatieve werkweek meer dan gemiddeld 7,6 uur per dag omvatten en maximaal gemiddeld 48 uur per week bedragen. De cao zegt daarbij uitdrukkelijk dat de normatieve werkweek van 38+10 uur niet structureel zal worden ingeroosterd.

De toelichting rekent directe patiëntenzorg, door de werkgever relevant geachte organisatorische activiteiten en opleidingsmomenten binnen de normatieve werkweek. Ook deelname aan teambesprekingen, overleg met andere disciplines en bepaalde opleidingsactiviteiten voor collega's of coassistenten kunnen hieronder vallen. Onverplichte refereeravonden, sommige wetenschappelijke vergaderingen en thuisstudie worden in de toelichting juist buiten deze omschrijving geplaatst.

Werk en opleiding zijn in de praktijk niet twee losse roosters

Cao-partijen NVZ en FBZ meldden op 20 juli 2026 dat zij onderzoeken of en hoe de normatieve werkweek kan worden verkort. De aanleiding is mede dat leren grotendeels tijdens het werk plaatsvindt en patiëntenzorg tegelijk onderdeel van de opleiding is. Daardoor is een eenvoudige administratieve scheiding tussen 38 uur werk en 10 uur opleiding niet altijd een weergave van de werkelijkheid.

Het onderzoek kijkt naar de toepassing bij aios die onder de Cao Ziekenhuizen vallen. De aangekondigde enquête is een onderzoeksinstrument en wijzigt de huidige cao-norm niet. Ziekenhuizen moeten daarom de bestaande regel blijven toepassen en tegelijk voorkomen dat dezelfde activiteit zowel als regulier werk als opleidingsuur wordt geteld.

Diensten tellen mee wanneer daadwerkelijk arbeid wordt verricht

De cao bepaalt dat uren arbeid tijdens bereikbaarheids-, aanwezigheids- en consignatiediensten meetellen bij het bepalen van de normatieve werkweek. Voor aanwezigheidsdiensten tellen alle uren mee voor de Arbeidstijdenwet. Bij bereikbaarheids- en consignatiediensten gaat het om de gewerkte uren na oproep. Deze uren moeten ook in de jaarurensystematiek worden verwerkt.

Voor overwerk bij aios betrekt artikel 8.7 alle uren die onder de normatieve werkweek vallen. De cao koppelt de overwerkgrens aan uren boven gemiddeld 48 uur per week en past bij een afwijkende arbeidsduur het naar-ratobeginsel toe. Dat is een afzonderlijke beoordeling naast de vraag of een rooster en rustpatroon aan de arbeidstijdenregels voldoen.

Bouw één bronregistratie voor rooster, feitelijke arbeid en opleiding

Gebruik niet drie losstaande totalen uit het rooster, het opleidingsportfolio en de salarisadministratie. Leg per tijdsblok vast wat gepland was, wat feitelijk is gebeurd en op welke cao-categorie de registratie berust. Een opleidingsactiviteit binnen patiëntenzorg krijgt één primaire registratie met een herkenbaar opleidingskenmerk, geen dubbel aantal uren.

Laat de aios, opleider en verantwoordelijke vanuit de werkgever periodiek naar dezelfde gegevens kijken. De werkgever is volgens de cao primair verantwoordelijk voor de werktijden; de opleider-specialist voor de opleidingsactiviteiten. Juist waar werk en leren samenvallen, is gezamenlijke afstemming nodig over de kwalificatie en niet alleen over het totaal.

• gepland: basisrooster, opleidingsmoment en bijzondere dienst;
• feitelijk: begin, einde, oproepen en daadwerkelijke arbeid;
• kwalificatie: regulier werk, verweven opleidingsactiviteit of activiteit buiten de cao-omschrijving;
• controle: gemiddelde normatieve werkweek, rust, jaaruren en eventuele overwerkbeoordeling;
• correctie: eigenaar, reden en datum van iedere handmatige wijziging.

Een gemiddelde van 48 uur is geen planningsdoel

De maximale gemiddelde normatieve werkweek mag niet worden gelezen als een standaard die iedere week kan worden gevuld. De cao zegt expliciet dat 38+10 niet structureel wordt ingeroosterd. Daarnaast blijven rusttijden, nachtdiensten en de feitelijke belasting van opleiding en patiëntenzorg afzonderlijke aandachtspunten.

Een sluitende urenadministratie bewijst daarom nog niet dat een rooster opleidingskundig of duurzaam is. Combineer de kwantitatieve controle met periodieke bespreking van opleidingskwaliteit, herstel, voorspelbaarheid, gemiste opleidingsmomenten en structureel uitlopende werkzaamheden. Het lopende cao-onderzoek kan later nieuwe inzichten of afspraken opleveren; label de huidige inrichting daarom met bronversie en herijkmoment.